{"id":170,"date":"2026-10-23T10:38:06","date_gmt":"2026-10-23T10:38:06","guid":{"rendered":"https:\/\/nonstech.webd.pl\/zlotyszlak\/?p=170"},"modified":"2026-10-23T10:38:06","modified_gmt":"2026-10-23T10:38:06","slug":"panstwo-narod-i-tajne-sluzby-filozofia-polityczna-romana-szuchewycza-i-kierownictwa-oun-upa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zlotyfront.pl\/?p=170","title":{"rendered":"Pa\u0144stwo, nar\u00f3d i tajne s\u0142u\u017cby. Filozofia polityczna Romana Szuchewycza i kierownictwa OUN-UPA"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Wprowadzenie<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Roman Szuchewycz, dow\u00f3dca Ukrai\u0144skiej Powsta\u0144czej Armii (UPA) i jeden z najwa\u017cniejszych przyw\u00f3dc\u00f3w banderowskiej frakcji Organizacji Ukrai\u0144skich Nacjonalist\u00f3w (OUN-B), nale\u017cy do najbardziej kontrowersyjnych postaci historii Europy \u015arodkowo-Wschodniej XX wieku. Jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 najcz\u0119\u015bciej rozpatruje si\u0119 w kontek\u015bcie walki o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Ukrainy, wsp\u00f3\u0142pracy ukrai\u0144skich nacjonalist\u00f3w z III Rzesz\u0105, zbrodni na polskiej ludno\u015bci cywilnej oraz powojennego podziemia antysowieckiego. Znacznie rzadziej przedmiotem analizy staje si\u0119 filozofia polityczna \u015brodowiska, kt\u00f3rym kierowa\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jakie pa\u0144stwo zamierzali stworzy\u0107 ukrai\u0144scy nacjonali\u015bci? Jak rozumieli suwerenno\u015b\u0107, w\u0142adz\u0119 i rol\u0119 jednostki? Czy pa\u0144stwo mia\u0142o by\u0107 instytucj\u0105 s\u0142u\u017c\u0105c\u0105 obywatelom, czy narz\u0119dziem realizacji interes\u00f3w narodu? Jakie miejsce w przysz\u0142ym ustroju przewidywano dla organizacji nacjonalistycznej i jej aparatu bezpiecze\u0144stwa?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pytania te prowadz\u0105 do jednego z najwa\u017cniejszych problem\u00f3w historii OUN-UPA: relacji mi\u0119dzy ideologi\u0105 narodow\u0105, w\u0142adz\u0105 polityczn\u0105 i s\u0142u\u017cbami specjalnymi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Roman Szuchewycz nie pozostawi\u0142 systematycznego traktatu po\u015bwi\u0119conego teorii pa\u0144stwa. Jego koncepcje polityczne nale\u017cy zatem rekonstruowa\u0107 na podstawie dokument\u00f3w programowych OUN, dzia\u0142alno\u015bci Ukrai\u0144skiej G\u0142\u00f3wnej Rady Wyzwole\u0144czej, decyzji podejmowanych przez kierownictwo podziemia oraz praktyki organizacyjnej UPA i S\u0142u\u017cby Bezpeky OUN.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rekonstrukcja ta ujawnia istotn\u0105 sprzeczno\u015b\u0107. Ruch, kt\u00f3ry w latach czterdziestych zacz\u0105\u0142 deklarowa\u0107 przywi\u0105zanie do praw obywatelskich i politycznego pluralizmu, jednocze\u015bnie utrzymywa\u0142 rozbudowany aparat konspiracyjny, wykorzystuj\u0105cy terror, tortury i egzekucje do eliminowania rzeczywistych oraz domniemanych przeciwnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">1. Nar\u00f3d ponad pa\u0144stwem. Ideowe fundamenty OUN<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podstaw\u0105 ideologiczn\u0105 Organizacji Ukrai\u0144skich Nacjonalist\u00f3w by\u0142 integralny nacjonalizm, rozwijaj\u0105cy si\u0119 w okresie mi\u0119dzywojennym pod wp\u0142ywem do\u015bwiadcze\u0144 kl\u0119ski ukrai\u0144skich d\u0105\u017ce\u0144 niepodleg\u0142o\u015bciowych po I wojnie \u015bwiatowej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wa\u017cn\u0105 rol\u0119 odegra\u0142 Dmytro Doncow, autor pracy <em>Nacjonalizm<\/em> z 1926 roku. Doncow odrzuca\u0142 liberalizm, racjonalistyczny uniwersalizm, kompromis polityczny i przekonanie, \u017ce historia rozwija si\u0119 przede wszystkim dzi\u0119ki pokojowej wsp\u00f3\u0142pracy narod\u00f3w. Podkre\u015bla\u0142 znaczenie woli, fanatycznego zaanga\u017cowania, elity przyw\u00f3dczej oraz bezkompromisowej walki.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie by\u0142 on jednak jedynym tw\u00f3rc\u0105 ideologii OUN, a jego pogl\u0105d\u00f3w nie nale\u017cy uto\u017csamia\u0107 z ca\u0142ym programem organizacji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Istotn\u0105 koncepcj\u0119 ustrojow\u0105 przedstawi\u0142 Myko\u0142a Sciborski w ksi\u0105\u017cce <em>Nacjokracja<\/em> z 1935 roku. Projektowa\u0142 pa\u0144stwo narodowe o charakterze autorytarnym, oparte na hierarchii, zorganizowanej reprezentacji spo\u0142eczno-zawodowej i silnym przyw\u00f3dztwie. Odrzuca\u0142 liberaln\u0105 demokracj\u0119 parlamentarn\u0105, uznaj\u0105c j\u0105 za system rozbijaj\u0105cy jedno\u015b\u0107 narodu przez rywalizacj\u0119 partyjnych interes\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W takim uj\u0119ciu pa\u0144stwo nie stanowi\u0142o neutralnej struktury prawnej, kt\u00f3rej podstawowym zadaniem jest ochrona autonomii jednostki. By\u0142o instytucj\u0105 s\u0142u\u017c\u0105c\u0105 narodowi rozumianemu jako wsp\u00f3lnota historyczna, kulturowa i polityczna.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W konsekwencji interes narodowy uzyskiwa\u0142 pierwsze\u0144stwo przed interesem jednostkowym. W\u0142adza polityczna mia\u0142a organizowa\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwo wok\u00f3\u0142 wsp\u00f3lnego celu, a nie jedynie rozstrzyga\u0107 spory pomi\u0119dzy konkuruj\u0105cymi grupami.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wczesna OUN rozwija\u0142a ponadto model organizacji opartej na dyscyplinie, hierarchii i pos\u0142usze\u0144stwie wobec przyw\u00f3dztwa. W programie uchwalonym na kongresie za\u0142o\u017cycielskim w 1929 roku zak\u0142adano szczeg\u00f3ln\u0105 rol\u0119 nacjonalistycznego kierownictwa w procesie budowy pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">By\u0142a to koncepcja, w kt\u00f3rej granica mi\u0119dzy organizacj\u0105 rewolucyjn\u0105 a przysz\u0142\u0105 w\u0142adz\u0105 pa\u0144stwow\u0105 pozostawa\u0142a nieostra.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Warto jednak zaznaczy\u0107, \u017ce Sciborski by\u0142 zwi\u0105zany z nurtem, z kt\u00f3rego wy\u0142oni\u0142a si\u0119 frakcja melnykowska OUN, natomiast Szuchewycz nale\u017ca\u0142 do frakcji banderowskiej. <em>Nacjokracja<\/em> stanowi wi\u0119c istotny punkt odniesienia dla historii ideowej ruchu, ale nie mo\u017ce by\u0107 bezpo\u015brednio traktowana jako osobisty program ustrojowy Szuchewycza.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">2. Roman Szuchewycz: rewolucjonista, dow\u00f3dca i przyw\u00f3dca polityczny<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Roman Szuchewycz wyrasta\u0142 z tradycji ukrai\u0144skiego nacjonalizmu rewolucyjnego. Dzia\u0142a\u0142 w Ukrai\u0144skiej Organizacji Wojskowej i OUN, uczestnicz\u0105c w dzia\u0142alno\u015bci konspiracyjnej przeciwko pa\u0144stwu polskiemu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jego do\u015bwiadczenie polityczne kszta\u0142towa\u0142y przede wszystkim warunki nielegalnej dzia\u0142alno\u015bci organizacyjnej: tajno\u015b\u0107, dyscyplina, podporz\u0105dkowanie rozkazom, dzia\u0142alno\u015b\u0107 wywiadowcza i stosowanie przemocy jako narz\u0119dzia politycznego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podczas II wojny \u015bwiatowej Szuchewycz s\u0142u\u017cy\u0142 w formacjach tworzonych przy wsp\u00f3\u0142pracy z Niemcami, w tym w batalionie Nachtigall oraz p\u00f3\u017aniej w 201. batalionie Schutzmannschaft. Ten etap jego biografii pozostaje istotny dla oceny do\u015bwiadcze\u0144 wojskowych i politycznych przysz\u0142ego dow\u00f3dcy UPA, cho\u0107 zakres jego indywidualnej odpowiedzialno\u015bci za poszczeg\u00f3lne zbrodnie wymaga odr\u0119bnej analizy \u017ar\u00f3d\u0142owej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Od 1943 roku Szuchewycz zajmowa\u0142 kluczow\u0105 pozycj\u0119 w OUN-B i UPA. Kierowa\u0142 podziemiem w okresie, w kt\u00f3rym jego struktury prowadzi\u0142y dzia\u0142ania przeciwko Niemcom i Sowietom, zwalcza\u0142y konkurencyjne ukrai\u0144skie organizacje oraz uczestniczy\u0142y w czystce etnicznej polskiej ludno\u015bci cywilnej na Wo\u0142yniu i w Galicji Wschodniej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W odr\u00f3\u017cnieniu od teoretyk\u00f3w nacjonalizmu Szuchewycz by\u0142 przede wszystkim organizatorem i dow\u00f3dc\u0105. Jego filozofia polityczna przejawia\u0142a si\u0119 nie tylko w akceptowanych programach, lecz tak\u017ce w sposobie sprawowania w\u0142adzy nad podziemiem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W jego dzia\u0142alno\u015bci szczeg\u00f3lne znaczenie mia\u0142y trzy elementy: niezale\u017cno\u015b\u0107 pa\u0144stwowa, jedno\u015b\u0107 kierownictwa polityczno-wojskowego oraz zdolno\u015b\u0107 organizacji do przetrwania w warunkach sta\u0142ej infiltracji i represji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Ukrainy pozostawa\u0142a nadrz\u0119dnym celem politycznym. Organizacja nacjonalistyczna mia\u0142a natomiast pe\u0142ni\u0107 funkcj\u0119 si\u0142y zdolnej ten cel urzeczywistni\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Powstawa\u0142o w ten spos\u00f3b napi\u0119cie pomi\u0119dzy ide\u0105 suwerenno\u015bci narodu a faktyczn\u0105 koncentracj\u0105 w\u0142adzy w r\u0119kach zakonspirowanej elity politycznej.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">3. Czy pa\u0144stwo mia\u0142o nale\u017ce\u0107 do narodu, czy do organizacji?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednym z najwa\u017cniejszych problem\u00f3w politycznych OUN by\u0142a relacja mi\u0119dzy narodem a ruchem nacjonalistycznym.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W za\u0142o\u017ceniach ideologicznych nar\u00f3d pozostawa\u0142 najwy\u017cszym podmiotem politycznym. W praktyce jednak to organizacja okre\u015bla\u0142a jego interesy, wybiera\u0142a metody dzia\u0142ania i podejmowa\u0142a decyzje w imieniu wsp\u00f3lnoty.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W tym modelu OUN nie by\u0142a zwyk\u0142\u0105 parti\u0105 polityczn\u0105, konkuruj\u0105c\u0105 z innymi ugrupowaniami o poparcie spo\u0142eczne. Przedstawia\u0142a si\u0119 jako awangarda walki narodowowyzwole\u0144czej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Takie rozumienie w\u0142asnej roli prowadzi\u0142o do szczeg\u00f3lnego stosunku wobec konkurencyjnych organizacji ukrai\u0144skich.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1943 roku banderowska OUN przyst\u0105pi\u0142a do podporz\u0105dkowywania sobie innych formacji zbrojnych, w tym oddzia\u0142\u00f3w zwi\u0105zanych z Tarasem Bulb\u0105-Borowciem i \u015brodowiskiem melnykowskim. Stosowano presj\u0119, rozbrojenia, przymusowe podporz\u0105dkowanie i przemoc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Konflikty te nie dotyczy\u0142y wy\u0142\u0105cznie r\u00f3\u017cnic strategicznych. By\u0142y r\u00f3wnie\u017c walk\u0105 o prawo do reprezentowania ukrai\u0144skiego ruchu niepodleg\u0142o\u015bciowego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Z perspektywy teorii politycznej oznacza\u0142o to pr\u00f3b\u0119 uto\u017csamienia interesu narodu z interesem konkretnej organizacji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mechanizm ten by\u0142 charakterystyczny dla wielu ruch\u00f3w rewolucyjnych XX wieku. Organizacja przedstawiaj\u0105ca si\u0119 jako wyraz woli zbiorowej uzyskiwa\u0142a podstaw\u0119 ideologiczn\u0105 do ograniczania dzia\u0142alno\u015bci konkurent\u00f3w, kt\u00f3rych mo\u017cna by\u0142o uzna\u0107 za przeszkod\u0119 na drodze do realizacji celu historycznego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie przes\u0105dza to, \u017ce wszystkie frakcje OUN zak\u0142ada\u0142y identyczny model przysz\u0142ego pa\u0144stwa. Pokazuje jednak, \u017ce w warunkach wojennych pluralizm ukrai\u0144skiego ruchu narodowego by\u0142 cz\u0119sto podporz\u0105dkowywany d\u0105\u017ceniu do organizacyjnej dominacji.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">4. S\u0142u\u017cba Bezpeky OUN. Tajne s\u0142u\u017cby jako instrument w\u0142adzy<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Szczeg\u00f3lne miejsce w systemie OUN-B zajmowa\u0142a S\u0142u\u017cba Bezpeky, czyli SB OUN.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jej dzia\u0142alno\u015bci nie mo\u017cna sprowadzi\u0107 do klasycznych zada\u0144 wywiadu wojskowego. By\u0142 to aparat bezpiecze\u0144stwa ruchu politycznego, \u0142\u0105cz\u0105cy funkcje kontrwywiadowcze, \u015bledcze, represyjne i kontrolne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">SB zajmowa\u0142a si\u0119 wykrywaniem agentury, ochron\u0105 konspiracji, kontrolowaniem lojalno\u015bci cz\u0142onk\u00f3w organizacji, rozpoznawaniem zagro\u017ce\u0144 oraz zwalczaniem przeciwnik\u00f3w uznanych za niebezpiecznych dla podziemia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dysponowa\u0142a w\u0142asn\u0105 sieci\u0105 informator\u00f3w, prowadzi\u0142a dochodzenia, przes\u0142uchania i dzia\u0142ania operacyjne. Jej funkcjonariusze stosowali tortury, egzekucje i odpowiedzialno\u015b\u0107 zbiorow\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u0142u\u017cba Bezpeky by\u0142a wi\u0119c nie tylko narz\u0119dziem ochrony przed infiltracj\u0105. Pe\u0142ni\u0142a r\u00f3wnie\u017c funkcj\u0119 wewn\u0119trznej policji politycznej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Z punktu widzenia filozofii pa\u0144stwa istotne jest to, \u017ce podstawowym przedmiotem jej ochrony nie by\u0142 porz\u0105dek konstytucyjny ani katalog praw obywatelskich, lecz bezpiecze\u0144stwo i zdolno\u015b\u0107 dzia\u0142ania organizacji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prowadzi\u0142o to do odwr\u00f3cenia klasycznej relacji mi\u0119dzy prawem a aparatem przymusu. W pa\u0144stwie prawa dzia\u0142alno\u015b\u0107 s\u0142u\u017cb powinna by\u0107 ograniczana przez normy prawne i kontrolowana przez uprawnione instytucje. W konspiracyjnym systemie OUN-B zakres represji wyznacza\u0142y przede wszystkim potrzeby bezpiecze\u0144stwa organizacji i decyzje jej kierownictwa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podejrzenie zdrady lub wsp\u00f3\u0142pracy z przeciwnikiem mog\u0142o skutkowa\u0107 zatrzymaniem, torturami albo egzekucj\u0105 bez gwarancji rzetelnego post\u0119powania.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tak skonstruowany aparat bezpiecze\u0144stwa s\u0142u\u017cy\u0142 zarazem ochronie ruchu i utrzymywaniu dyscypliny wewn\u0119trznej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W praktyce oznacza\u0142o to, \u017ce kontrola polityczna i kontrwywiad przenika\u0142y si\u0119 ze sob\u0105.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">5. Myko\u0142a Arsenycz i autonomia aparatu bezpiecze\u0144stwa<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych postaci w strukturach SB OUN by\u0142 Myko\u0142a Arsenycz, znany pod pseudonimem \u201eMychaj\u0142o\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jako wieloletni kierownik aparatu bezpiecze\u0144stwa banderowskiego podziemia posiada\u0142 znacz\u0105ce wp\u0142ywy organizacyjne. Podleg\u0142a mu struktura mia\u0142a dost\u0119p do informacji o cz\u0142onkach OUN, dzia\u0142alno\u015bci oddzia\u0142\u00f3w zbrojnych, kontaktach politycznych i podejrzeniach dotycz\u0105cych infiltracji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dawa\u0142o to s\u0142u\u017cbom szczeg\u00f3ln\u0105 pozycj\u0119 w systemie w\u0142adzy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W organizacji konspiracyjnej informacja jest jednym z najwa\u017cniejszych zasob\u00f3w politycznych. Aparat odpowiedzialny za jej pozyskiwanie i weryfikacj\u0119 mo\u017ce oddzia\u0142ywa\u0107 na decyzje kierownictwa, nawet je\u017celi formalnie pozostaje mu podporz\u0105dkowany.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">SB mog\u0142a zatem wp\u0142ywa\u0107 nie tylko na bezpiecze\u0144stwo organizacji, lecz r\u00f3wnie\u017c na jej stosunki wewn\u0119trzne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W tym miejscu pojawia si\u0119 problem autonomizacji aparatu bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Instytucja powo\u0142ana do ochrony organizacji uzyskuje mo\u017cliwo\u015b\u0107 okre\u015blania, kto jest wobec niej lojalny, kto stanowi zagro\u017cenie i jakie dzia\u0142ania nale\u017cy podj\u0105\u0107 wobec podejrzanych. Tym samym zyskuje wp\u0142yw na sk\u0142ad oraz funkcjonowanie samego \u015brodowiska politycznego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W przypadku OUN-B znaczenie tego mechanizmu zwi\u0119ksza\u0142y warunki wojny i konspiracji. Brak jawnej kontroli, sta\u0142e zagro\u017cenie infiltracj\u0105 i trudno\u015bci komunikacyjne sprzyja\u0142y samodzielno\u015bci struktur terenowych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie oznacza to jednak, \u017ce Arsenycz sprawowa\u0142 w\u0142adz\u0119 nad Szuchewyczem albo \u017ce SB stanowi\u0142a nadrz\u0119dny organ kierowniczy ca\u0142ego ruchu. Takie twierdzenie wymaga\u0142oby szczeg\u00f3\u0142owego potwierdzenia w dokumentach organizacyjnych i korespondencji kierownictwa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017cna natomiast stwierdzi\u0107, \u017ce aparat bezpiecze\u0144stwa sta\u0142 si\u0119 jednym z podstawowych o\u015brodk\u00f3w realnej w\u0142adzy wewn\u0105trz podziemia.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">6. Przemoc polityczna i problem granic w\u0142adzy<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Praktyka OUN-UPA ujawnia szczeg\u00f3lne rozumienie relacji mi\u0119dzy celem politycznym a dopuszczalnymi metodami dzia\u0142ania.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Walka o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 nie ogranicza\u0142a si\u0119 do star\u0107 z si\u0142ami zbrojnymi pa\u0144stw kontroluj\u0105cych ziemie ukrai\u0144skie. Obejmowa\u0142a r\u00f3wnie\u017c przemoc wobec cywil\u00f3w, przeciwnik\u00f3w politycznych i os\u00f3b podejrzewanych o nielojalno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najtragiczniejszym przejawem tej praktyki by\u0142a czystka etniczna ludno\u015bci polskiej na Wo\u0142yniu i w Galicji Wschodniej, obejmuj\u0105ca masowe mordy na cywilach, w tym kobietach, dzieciach i osobach starszych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zbrodnie te nie mog\u0105 by\u0107 traktowane wy\u0142\u0105cznie jako uboczny skutek walk wojennych. Stanowi\u0142y cz\u0119\u015b\u0107 dzia\u0142a\u0144 zmierzaj\u0105cych do usuni\u0119cia polskiej obecno\u015bci z obszar\u00f3w, do kt\u00f3rych ukrai\u0144ski ruch nacjonalistyczny zg\u0142asza\u0142 aspiracje terytorialne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Szuchewycz, jako jeden z najwy\u017cszych przyw\u00f3dc\u00f3w OUN-B i dow\u00f3dca UPA, ponosi odpowiedzialno\u015b\u0107 polityczn\u0105 i dow\u00f3dcz\u0105 za dzia\u0142alno\u015b\u0107 kierowanych struktur. Jednocze\u015bnie ustalenie jego osobistego udzia\u0142u w wydawaniu poszczeg\u00f3lnych rozkaz\u00f3w wymaga rozr\u00f3\u017cnienia konkretnych wydarze\u0144, dat i zachowanych \u017ar\u00f3de\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Z punktu widzenia filozofii politycznej zasadniczy problem dotyczy granic dopuszczalnej przemocy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W systemie, w kt\u00f3rym nadrz\u0119dnym celem jest niepodleg\u0142o\u015b\u0107 i narodowa konsolidacja, a organizacja przypisuje sobie prawo do wy\u0142\u0105cznego okre\u015blania interesu narodowego, pojawia si\u0119 mo\u017cliwo\u015b\u0107 uzasadniania represji konieczno\u015bci\u0105 historyczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przeciwnik polityczny przestaje by\u0107 jedynie uczestnikiem sporu o kszta\u0142t przysz\u0142ego pa\u0144stwa. Mo\u017ce zosta\u0107 przedstawiony jako zagro\u017cenie dla samego istnienia narodu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Taka konstrukcja sprzyja zast\u0119powaniu sporu politycznego kategoriami zdrady, nielojalno\u015bci i wroga.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W praktyce OUN-UPA mechanizm ten obejmowa\u0142 nie tylko konflikty z innymi narodami, ale r\u00f3wnie\u017c przemoc wobec Ukrai\u0144c\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">7. Rok 1943: demokratyzacja programu czy zmiana strategii?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W sierpniu 1943 roku odby\u0142 si\u0119 III Nadzwyczajny Wielki Zjazd OUN-B, kt\u00f3ry przyni\u00f3s\u0142 istotne zmiany programowe.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W dokumentach organizacji pojawi\u0142y si\u0119 postulaty wolno\u015bci obywatelskich, praw mniejszo\u015bci narodowych, swobody wypowiedzi i wyznania oraz rozwi\u0105za\u0144 spo\u0142eczno-gospodarczych maj\u0105cych zapewni\u0107 szerokim warstwom spo\u0142ecznym udzia\u0142 w \u017cyciu pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">By\u0142o to odej\u015bcie od cz\u0119\u015bci wcze\u015bniejszych za\u0142o\u017ce\u0144 autorytarnego nacjonalizmu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zmiana nast\u0119powa\u0142a w szczeg\u00f3lnych okoliczno\u015bciach. Po niemieckiej napa\u015bci na ZSRR i niepowodzeniu pr\u00f3b uzyskania ukrai\u0144skiej pa\u0144stwowo\u015bci przy poparciu III Rzeszy OUN-B musia\u0142a ponownie okre\u015bli\u0107 swoj\u0105 strategi\u0119 polityczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednocze\u015bnie rozszerzenie dzia\u0142alno\u015bci na ziemie \u015brodkowej i wschodniej Ukrainy wymaga\u0142o programu zdolnego przem\u00f3wi\u0107 do spo\u0142ecze\u0144stwa o odmiennych do\u015bwiadczeniach politycznych i spo\u0142ecznych ni\u017c mieszka\u0144cy Galicji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Roman Szuchewycz nale\u017ca\u0142 do kierownictwa przeprowadzaj\u0105cego t\u0119 ewolucj\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1944 roku powsta\u0142a Ukrai\u0144ska G\u0142\u00f3wna Rada Wyzwole\u0144cza (UHWR), pomy\u015blana jako szersza reprezentacja ukrai\u0144skiego ruchu niepodleg\u0142o\u015bciowego. Szuchewycz zosta\u0142 przewodnicz\u0105cym jej Generalnego Sekretariatu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Powstanie UHWR wskazywa\u0142o na pr\u00f3b\u0119 oddzielenia politycznej reprezentacji sprawy ukrai\u0144skiej od samej struktury partyjnej OUN-B.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie usuwa\u0142o jednak problemu rzeczywistego podzia\u0142u w\u0142adzy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rada funkcjonowa\u0142a w warunkach konspiracyjnych, a jej mo\u017cliwo\u015bci dzia\u0142ania by\u0142y \u015bci\u015ble zwi\u0105zane z aparatem organizacyjnym i wojskowym podziemia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Program demokratyczny wsp\u00f3\u0142istnia\u0142 zatem z praktyk\u0105 polityczn\u0105, w kt\u00f3rej nadal dominowa\u0142y dyscyplina organizacyjna, tajno\u015b\u0107 i represyjny aparat bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie mo\u017cna na tej podstawie jednoznacznie uzna\u0107 demokratyzacji za pozorn\u0105. Zmiany programowe mog\u0142y odzwierciedla\u0107 rzeczywist\u0105 ewolucj\u0119 cz\u0119\u015bci kierownictwa, a zarazem odpowiada\u0107 na potrzeby strategiczne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c przyjmowa\u0107, \u017ce samo og\u0142oszenie nowych zasad oznacza\u0142o ich realizacj\u0119.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">8. Czy Szuchewycz przewidywa\u0142 pa\u0144stwo policyjne?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pytanie o przysz\u0142\u0105 rol\u0119 s\u0142u\u017cb specjalnych w niepodleg\u0142ym pa\u0144stwie ukrai\u0144skim wymaga rozdzielenia udokumentowanej praktyki od hipotetycznego ustroju.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wiadomo, \u017ce kierowane przez Szuchewycza podziemie korzysta\u0142o z rozbudowanego aparatu bezpiecze\u0144stwa, kt\u00f3rego kompetencje obejmowa\u0142y zar\u00f3wno ochron\u0119 organizacji, jak i represje polityczne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wiadomo r\u00f3wnie\u017c, \u017ce OUN-B w latach czterdziestych przyjmowa\u0142a deklaracje programowe odchodz\u0105ce od monopolu politycznego jednej organizacji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie istniej\u0105 jednak wystarczaj\u0105ce podstawy, by na tej podstawie odtworzy\u0107 kompletny projekt przysz\u0142ych ukrai\u0144skich s\u0142u\u017cb pa\u0144stwowych, przypisuj\u0105c go osobi\u015bcie Szuchewyczowi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W szczeg\u00f3lno\u015bci nie mo\u017cna bez dodatkowych \u017ar\u00f3de\u0142 przes\u0105dzi\u0107, czy zak\u0142ada\u0142 on przekszta\u0142cenie SB OUN w pa\u0144stwow\u0105 policj\u0119 polityczn\u0105, podporz\u0105dkowanie jej instytucjom cywilnym czy likwidacj\u0119 dotychczasowego aparatu konspiracyjnego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017cna natomiast wskaza\u0107 fundamentaln\u0105 trudno\u015b\u0107 ustrojow\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Organizacja, kt\u00f3ra przez lata sprawowa\u0142a kontrol\u0119 nad w\u0142asnym \u015brodowiskiem za pomoc\u0105 s\u0142u\u017cb bezpiecze\u0144stwa, musia\u0142aby po uzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci rozstrzygn\u0105\u0107, czy instytucje te maj\u0105 nadal chroni\u0107 ruch polityczny, czy sta\u0107 si\u0119 organami pa\u0144stwa podlegaj\u0105cymi prawu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">By\u0142aby to zmiana nie tylko organizacyjna, lecz r\u00f3wnie\u017c filozoficzna.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wymaga\u0142aby uznania, \u017ce interes organizacji nie jest to\u017csamy z interesem pa\u0144stwa, a obywatel mo\u017ce legalnie sprzeciwia\u0107 si\u0119 aktualnemu kierownictwu politycznemu bez nara\u017cania si\u0119 na represje.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Historia OUN-UPA nie daje mo\u017cliwo\u015bci sprawdzenia, czy taka transformacja rzeczywi\u015bcie by nast\u0105pi\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">9. Mi\u0119dzy integralnym nacjonalizmem a demokracj\u0105 narodow\u0105<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ewolucj\u0119 OUN-B w latach 1943\u20131950 mo\u017cna interpretowa\u0107 jako proces przechodzenia od autorytarnego nacjonalizmu rewolucyjnego ku programowi deklaruj\u0105cemu demokratyczne pa\u0144stwo narodowe.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie by\u0142 to jednak proces zako\u0144czony powstaniem stabilnego ustroju politycznego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wcze\u015bniejsza doktryna zak\u0142ada\u0142a szczeg\u00f3ln\u0105 rol\u0119 elity nacjonalistycznej, prymat wsp\u00f3lnoty narodowej i podporz\u0105dkowanie jednostki zbiorowemu celowi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">P\u00f3\u017aniejszy program coraz wyra\u017aniej uznawa\u0142 prawa obywatelskie i konieczno\u015b\u0107 szerszej reprezentacji politycznej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednocze\u015bnie praktyka podziemia pozostawa\u0142a oparta na strukturach wykszta\u0142conych w okresie rewolucyjnej walki i konspiracji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Powsta\u0142y w ten spos\u00f3b dwa odmienne modele legitymizacji w\u0142adzy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pierwszy opiera\u0142 si\u0119 na przekonaniu, \u017ce organizacja rewolucyjna posiada szczeg\u00f3lne prawo do reprezentowania narodu i kierowania jego walk\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Drugi odwo\u0142ywa\u0142 si\u0119 do praw obywatelskich, politycznej reprezentacji i szerszego uczestnictwa spo\u0142ecze\u0144stwa w sprawowaniu w\u0142adzy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oba modele wsp\u00f3\u0142istnia\u0142y w dzia\u0142alno\u015bci OUN-B, lecz nie zosta\u0142y poddane pr\u00f3bie funkcjonowania w niepodleg\u0142ym pa\u0144stwie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Zako\u0144czenie. Kto mia\u0142 kontrolowa\u0107 stra\u017cnik\u00f3w narodu?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Filozofia polityczna Romana Szuchewycza i jego otoczenia nie tworzy jednolitego, niezmiennego systemu. \u0141\u0105czy\u0142a dziedzictwo integralnego nacjonalizmu, praktyk\u0119 rewolucyjnej organizacji konspiracyjnej oraz stopniowo rozwijane deklaracje demokratyczne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najtrwalszym elementem pozostawa\u0142o przekonanie o nadrz\u0119dnym znaczeniu niepodleg\u0142o\u015bci i politycznej podmiotowo\u015bci narodu ukrai\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zmienia\u0142o si\u0119 natomiast rozumienie sposobu organizacji przysz\u0142ego pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kluczow\u0105 rol\u0119 w praktyce politycznej OUN-UPA odgrywa\u0142 aparat bezpiecze\u0144stwa. SB OUN by\u0142a nie tylko instrumentem walki z infiltracj\u0105, lecz r\u00f3wnie\u017c narz\u0119dziem kontroli wewn\u0119trznej i eliminowania przeciwnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jej dzia\u0142alno\u015b\u0107 ujawnia\u0142a niebezpiecze\u0144stwo charakterystyczne dla system\u00f3w, w kt\u00f3rych jedna organizacja przypisuje sobie szczeg\u00f3lne prawo do reprezentowania ca\u0142ej wsp\u00f3lnoty narodowej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u017celi interes narodu okre\u015bla kierownictwo organizacji, a bezpiecze\u0144stwa tego interesu strze\u017ce aparat dysponuj\u0105cy szerokimi uprawnieniami represyjnymi, granica mi\u0119dzy ochron\u0105 wsp\u00f3lnoty a ochron\u0105 monopolu politycznego staje si\u0119 trudna do utrzymania.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u0142a\u015bnie w tym miejscu pojawia si\u0119 najwa\u017cniejsze nierozstrzygni\u0119te pytanie dotycz\u0105ce ustrojowych zamierze\u0144 \u015brodowiska Szuchewycza.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Czy niepodleg\u0142e pa\u0144stwo ukrai\u0144skie mia\u0142o ostatecznie podporz\u0105dkowa\u0107 organizacj\u0119 nacjonalistyczn\u0105 i jej s\u0142u\u017cby prawu, czy te\u017c struktury wykszta\u0142cone w konspiracji mia\u0142y zachowa\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 pozycj\u0119 w nowym porz\u0105dku politycznym?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dokumenty programowe z lat czterdziestych wskazuj\u0105 na ewolucj\u0119 w kierunku pierwszego rozwi\u0105zania. Praktyka organizacyjna i dzia\u0142alno\u015b\u0107 aparatu bezpiecze\u0144stwa pokazuj\u0105 natomiast si\u0142\u0119 mechanizm\u00f3w w\u0142a\u015bciwych drugiemu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ta sprzeczno\u015b\u0107 stanowi jeden z najwa\u017cniejszych problem\u00f3w w badaniach nad politycznym dziedzictwem Romana Szuchewycza i OUN-UPA.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\u0179r\u00f3d\u0142a i literatura do publikacji<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do artyku\u0142u warto do\u0142\u0105czy\u0107 bibliografi\u0119, zw\u0142aszcza nast\u0119puj\u0105ce pozycje:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Grzegorz Motyka, S\u0142u\u017cba Bezpeky OUN-B (S\u0142u\u017cba Bezpiecze\u0144stwa OUN-B). Z warsztat\u00f3w badawczych, \u201ePami\u0119\u0107 i Sprawiedliwo\u015b\u0107\u201d, 2006, nr 1, s. 255\u2013264. <\/li>\n\n\n\n<li>Myko\u0142a Sciborski, Nacjokracja, 1935 \u2014 \u017ar\u00f3d\u0142o do mi\u0119dzywojennej teorii pa\u0144stwa nacjonalistycznego. Encyclopedia of Ukraine<\/li>\n\n\n\n<li>Grzegorz Motyka, Ukrai\u0144ska partyzantka 1942\u20131960. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 Organizacji Ukrai\u0144skich Nacjonalist\u00f3w i Ukrai\u0144skiej Powsta\u0144czej Armii, Warszawa 2006.<\/li>\n\n\n\n<li>Dmytro Doncow, Nacjonalizm, 1926 \u2014 podstawowy tekst dla zrozumienia ideowych inspiracji integralnego nacjonalizmu ukrai\u0144skiego.<\/li>\n\n\n\n<li>Uchwa\u0142y III Nadzwyczajnego Wielkiego Zjazdu OUN-B, sierpie\u0144 1943 \u2014 podstawowe \u017ar\u00f3d\u0142o pierwotne dotycz\u0105ce zmian programowych.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wprowadzenie Roman Szuchewycz, dow\u00f3dca Ukrai\u0144skiej Powsta\u0144czej Armii (UPA) i jeden z najwa\u017cniejszych przyw\u00f3dc\u00f3w banderowskiej frakcji Organizacji Ukrai\u0144skich Nacjonalist\u00f3w (OUN-B), nale\u017cy do najbardziej kontrowersyjnych postaci historii Europy \u015arodkowo-Wschodniej XX wieku. Jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 najcz\u0119\u015bciej rozpatruje si\u0119 w kontek\u015bcie walki o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Ukrainy, wsp\u00f3\u0142pracy ukrai\u0144skich nacjonalist\u00f3w z III Rzesz\u0105, zbrodni na polskiej ludno\u015bci cywilnej oraz powojennego podziemia antysowieckiego. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":171,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[7,29,6],"tags":[40,36,39,37,38],"class_list":["post-170","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-filozofia","category-historia","category-polityka","tag-banderowcy","tag-historia","tag-oun","tag-ukraina","tag-upa"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t<!-- All in One SEO 5.0.4 - aioseo.com -->\n\t<meta name=\"description\" content=\"Wprowadzenie Roman Szuchewycz, dow\u00f3dca Ukrai\u0144skiej Powsta\u0144czej Armii (UPA) i jeden z najwa\u017cniejszych przyw\u00f3dc\u00f3w banderowskiej frakcji Organizacji Ukrai\u0144skich Nacjonalist\u00f3w (OUN-B), nale\u017cy do najbardziej kontrowersyjnych postaci historii Europy \u015arodkowo-Wschodniej XX wieku. Jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 najcz\u0119\u015bciej rozpatruje si\u0119 w kontek\u015bcie walki o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Ukrainy, wsp\u00f3\u0142pracy ukrai\u0144skich nacjonalist\u00f3w z III Rzesz\u0105, zbrodni na polskiej ludno\u015bci cywilnej oraz powojennego podziemia antysowieckiego.\" \/>\n\t<meta name=\"robots\" content=\"max-image-preview:large\" \/>\n\t<meta name=\"author\" content=\"Filip Podstawski\"\/>\n\t<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/zlotyfront.pl\/?p=170\" \/>\n\t\t<meta name=\"generator\" content=\"All in One SEO (AIOSEO) 5.0.4\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:site_name\" content=\"Z\u0142oty Front - Think Tank - polityka, filozofia, kultura\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:title\" content=\"Pa\u0144stwo, nar\u00f3d i tajne s\u0142u\u017cby. Filozofia polityczna Romana Szuchewycza i kierownictwa OUN-UPA - Z\u0142oty Front\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:description\" content=\"Wprowadzenie Roman Szuchewycz, dow\u00f3dca Ukrai\u0144skiej Powsta\u0144czej Armii (UPA) i jeden z najwa\u017cniejszych przyw\u00f3dc\u00f3w banderowskiej frakcji Organizacji Ukrai\u0144skich Nacjonalist\u00f3w (OUN-B), nale\u017cy do najbardziej kontrowersyjnych postaci historii Europy \u015arodkowo-Wschodniej XX wieku. Jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 najcz\u0119\u015bciej rozpatruje si\u0119 w kontek\u015bcie walki o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Ukrainy, wsp\u00f3\u0142pracy ukrai\u0144skich nacjonalist\u00f3w z III Rzesz\u0105, zbrodni na polskiej ludno\u015bci cywilnej oraz powojennego podziemia antysowieckiego.\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/zlotyfront.pl\/?p=170\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/zlotyfront.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/1c39946c-166b-4962-9a92-b7106a2550b9.png\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:secure_url\" content=\"https:\/\/zlotyfront.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/1c39946c-166b-4962-9a92-b7106a2550b9.png\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2190\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"718\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-10-23T10:38:06+00:00\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-10-23T10:38:06+00:00\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:title\" content=\"Pa\u0144stwo, nar\u00f3d i tajne s\u0142u\u017cby. Filozofia polityczna Romana Szuchewycza i kierownictwa OUN-UPA - Z\u0142oty Front\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:description\" content=\"Wprowadzenie Roman Szuchewycz, dow\u00f3dca Ukrai\u0144skiej Powsta\u0144czej Armii (UPA) i jeden z najwa\u017cniejszych przyw\u00f3dc\u00f3w banderowskiej frakcji Organizacji Ukrai\u0144skich Nacjonalist\u00f3w (OUN-B), nale\u017cy do najbardziej kontrowersyjnych postaci historii Europy \u015arodkowo-Wschodniej XX wieku. Jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 najcz\u0119\u015bciej rozpatruje si\u0119 w kontek\u015bcie walki o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Ukrainy, wsp\u00f3\u0142pracy ukrai\u0144skich nacjonalist\u00f3w z III Rzesz\u0105, zbrodni na polskiej ludno\u015bci cywilnej oraz powojennego podziemia antysowieckiego.\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/zlotyfront.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/1c39946c-166b-4962-9a92-b7106a2550b9.png\" \/>\n\t\t<script type=\"application\/ld+json\" class=\"aioseo-schema\">\n\t\t\t{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"BlogPosting\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zlotyfront.pl\\\/?p=170#blogposting\",\"name\":\"Pa\\u0144stwo, nar\\u00f3d i tajne s\\u0142u\\u017cby. Filozofia polityczna Romana Szuchewycza i kierownictwa OUN-UPA - Z\\u0142oty Front\",\"headline\":\"Pa\\u0144stwo, nar\\u00f3d i tajne s\\u0142u\\u017cby. Filozofia polityczna Romana Szuchewycza i kierownictwa OUN-UPA\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zlotyfront.pl\\\/?author=1#author\"},\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zlotyfront.pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/zlotyfront.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/a10de948c8a2a13c3c1874c9becb6633-1.webp\",\"width\":1896,\"height\":1186},\"datePublished\":\"2026-10-23T10:38:06+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-23T10:38:06+00:00\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zlotyfront.pl\\\/?p=170#webpage\"},\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zlotyfront.pl\\\/?p=170#webpage\"},\"articleSection\":\"Filozofia, Historia, Polityka, banderowcy, historia, oun, ukraina, upa\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zlotyfront.pl\\\/?p=170#breadcrumblist\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zlotyfront.pl\\\/#listItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/zlotyfront.pl\\\/\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zlotyfront.pl\\\/?cat=6#listItem\",\"name\":\"Polityka\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zlotyfront.pl\\\/?cat=6#listItem\",\"position\":2,\"name\":\"Polityka\",\"item\":\"https:\\\/\\\/zlotyfront.pl\\\/?cat=6\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zlotyfront.pl\\\/?p=170#listItem\",\"name\":\"Pa\\u0144stwo, nar\\u00f3d i tajne s\\u0142u\\u017cby. Filozofia polityczna Romana Szuchewycza i kierownictwa OUN-UPA\"},\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zlotyfront.pl\\\/#listItem\",\"name\":\"Home\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zlotyfront.pl\\\/?p=170#listItem\",\"position\":3,\"name\":\"Pa\\u0144stwo, nar\\u00f3d i tajne s\\u0142u\\u017cby. Filozofia polityczna Romana Szuchewycza i kierownictwa OUN-UPA\",\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zlotyfront.pl\\\/?cat=6#listItem\",\"name\":\"Polityka\"}}]},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zlotyfront.pl\\\/#organization\",\"name\":\"Z\\u0142oty Front\",\"description\":\"Think Tank - polityka, filozofia, kultura\",\"url\":\"https:\\\/\\\/zlotyfront.pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/zlotyfront.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/1c39946c-166b-4962-9a92-b7106a2550b9.png\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zlotyfront.pl\\\/?p=170\\\/#organizationLogo\",\"width\":2190,\"height\":718},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zlotyfront.pl\\\/?p=170\\\/#organizationLogo\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zlotyfront.pl\\\/?author=1#author\",\"url\":\"https:\\\/\\\/zlotyfront.pl\\\/?author=1\",\"name\":\"Filip Podstawski\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zlotyfront.pl\\\/?p=170#authorImage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/c99f94cd7bac7eac710581c71e899f8fe1da65bcf890063b4affa545c4309b9c?s=96&d=mm&r=g\",\"width\":96,\"height\":96,\"caption\":\"Filip Podstawski\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zlotyfront.pl\\\/?p=170#webpage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/zlotyfront.pl\\\/?p=170\",\"name\":\"Pa\\u0144stwo, nar\\u00f3d i tajne s\\u0142u\\u017cby. Filozofia polityczna Romana Szuchewycza i kierownictwa OUN-UPA - Z\\u0142oty Front\",\"description\":\"Wprowadzenie Roman Szuchewycz, dow\\u00f3dca Ukrai\\u0144skiej Powsta\\u0144czej Armii (UPA) i jeden z najwa\\u017cniejszych przyw\\u00f3dc\\u00f3w banderowskiej frakcji Organizacji Ukrai\\u0144skich Nacjonalist\\u00f3w (OUN-B), nale\\u017cy do najbardziej kontrowersyjnych postaci historii Europy \\u015arodkowo-Wschodniej XX wieku. Jego dzia\\u0142alno\\u015b\\u0107 najcz\\u0119\\u015bciej rozpatruje si\\u0119 w kontek\\u015bcie walki o niepodleg\\u0142o\\u015b\\u0107 Ukrainy, wsp\\u00f3\\u0142pracy ukrai\\u0144skich nacjonalist\\u00f3w z III Rzesz\\u0105, zbrodni na polskiej ludno\\u015bci cywilnej oraz powojennego podziemia antysowieckiego.\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zlotyfront.pl\\\/#website\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zlotyfront.pl\\\/?p=170#breadcrumblist\"},\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zlotyfront.pl\\\/?author=1#author\"},\"creator\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zlotyfront.pl\\\/?author=1#author\"},\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/zlotyfront.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/a10de948c8a2a13c3c1874c9becb6633-1.webp\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zlotyfront.pl\\\/?p=170\\\/#mainImage\",\"width\":1896,\"height\":1186},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zlotyfront.pl\\\/?p=170#mainImage\"},\"datePublished\":\"2026-10-23T10:38:06+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-23T10:38:06+00:00\"},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zlotyfront.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/zlotyfront.pl\\\/\",\"name\":\"Z\\u0142oty Front\",\"description\":\"Think Tank - polityka, filozofia, kultura\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zlotyfront.pl\\\/#organization\"}}]}\n\t\t<\/script>\n\t\t<!-- All in One SEO -->\n\n","aioseo_head_json":{"title":"Pa\u0144stwo, nar\u00f3d i tajne s\u0142u\u017cby. Filozofia polityczna Romana Szuchewycza i kierownictwa OUN-UPA - Z\u0142oty Front","description":"Wprowadzenie Roman Szuchewycz, dow\u00f3dca Ukrai\u0144skiej Powsta\u0144czej Armii (UPA) i jeden z najwa\u017cniejszych przyw\u00f3dc\u00f3w banderowskiej frakcji Organizacji Ukrai\u0144skich Nacjonalist\u00f3w (OUN-B), nale\u017cy do najbardziej kontrowersyjnych postaci historii Europy \u015arodkowo-Wschodniej XX wieku. Jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 najcz\u0119\u015bciej rozpatruje si\u0119 w kontek\u015bcie walki o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Ukrainy, wsp\u00f3\u0142pracy ukrai\u0144skich nacjonalist\u00f3w z III Rzesz\u0105, zbrodni na polskiej ludno\u015bci cywilnej oraz powojennego podziemia antysowieckiego.","canonical_url":"https:\/\/zlotyfront.pl\/?p=170","robots":"max-image-preview:large","keywords":"","webmasterTools":{"miscellaneous":""},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"BlogPosting","@id":"https:\/\/zlotyfront.pl\/?p=170#blogposting","name":"Pa\u0144stwo, nar\u00f3d i tajne s\u0142u\u017cby. Filozofia polityczna Romana Szuchewycza i kierownictwa OUN-UPA - Z\u0142oty Front","headline":"Pa\u0144stwo, nar\u00f3d i tajne s\u0142u\u017cby. Filozofia polityczna Romana Szuchewycza i kierownictwa OUN-UPA","author":{"@id":"https:\/\/zlotyfront.pl\/?author=1#author"},"publisher":{"@id":"https:\/\/zlotyfront.pl\/#organization"},"image":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/zlotyfront.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/a10de948c8a2a13c3c1874c9becb6633-1.webp","width":1896,"height":1186},"datePublished":"2026-10-23T10:38:06+00:00","dateModified":"2026-10-23T10:38:06+00:00","inLanguage":"pl-PL","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/zlotyfront.pl\/?p=170#webpage"},"isPartOf":{"@id":"https:\/\/zlotyfront.pl\/?p=170#webpage"},"articleSection":"Filozofia, Historia, Polityka, banderowcy, historia, oun, ukraina, upa"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/zlotyfront.pl\/?p=170#breadcrumblist","itemListElement":[{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/zlotyfront.pl\/#listItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/zlotyfront.pl\/","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/zlotyfront.pl\/?cat=6#listItem","name":"Polityka"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/zlotyfront.pl\/?cat=6#listItem","position":2,"name":"Polityka","item":"https:\/\/zlotyfront.pl\/?cat=6","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/zlotyfront.pl\/?p=170#listItem","name":"Pa\u0144stwo, nar\u00f3d i tajne s\u0142u\u017cby. Filozofia polityczna Romana Szuchewycza i kierownictwa OUN-UPA"},"previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/zlotyfront.pl\/#listItem","name":"Home"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/zlotyfront.pl\/?p=170#listItem","position":3,"name":"Pa\u0144stwo, nar\u00f3d i tajne s\u0142u\u017cby. Filozofia polityczna Romana Szuchewycza i kierownictwa OUN-UPA","previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/zlotyfront.pl\/?cat=6#listItem","name":"Polityka"}}]},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/zlotyfront.pl\/#organization","name":"Z\u0142oty Front","description":"Think Tank - polityka, filozofia, kultura","url":"https:\/\/zlotyfront.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/zlotyfront.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/1c39946c-166b-4962-9a92-b7106a2550b9.png","@id":"https:\/\/zlotyfront.pl\/?p=170\/#organizationLogo","width":2190,"height":718},"image":{"@id":"https:\/\/zlotyfront.pl\/?p=170\/#organizationLogo"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/zlotyfront.pl\/?author=1#author","url":"https:\/\/zlotyfront.pl\/?author=1","name":"Filip Podstawski","image":{"@type":"ImageObject","@id":"https:\/\/zlotyfront.pl\/?p=170#authorImage","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c99f94cd7bac7eac710581c71e899f8fe1da65bcf890063b4affa545c4309b9c?s=96&d=mm&r=g","width":96,"height":96,"caption":"Filip Podstawski"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/zlotyfront.pl\/?p=170#webpage","url":"https:\/\/zlotyfront.pl\/?p=170","name":"Pa\u0144stwo, nar\u00f3d i tajne s\u0142u\u017cby. Filozofia polityczna Romana Szuchewycza i kierownictwa OUN-UPA - Z\u0142oty Front","description":"Wprowadzenie Roman Szuchewycz, dow\u00f3dca Ukrai\u0144skiej Powsta\u0144czej Armii (UPA) i jeden z najwa\u017cniejszych przyw\u00f3dc\u00f3w banderowskiej frakcji Organizacji Ukrai\u0144skich Nacjonalist\u00f3w (OUN-B), nale\u017cy do najbardziej kontrowersyjnych postaci historii Europy \u015arodkowo-Wschodniej XX wieku. Jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 najcz\u0119\u015bciej rozpatruje si\u0119 w kontek\u015bcie walki o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Ukrainy, wsp\u00f3\u0142pracy ukrai\u0144skich nacjonalist\u00f3w z III Rzesz\u0105, zbrodni na polskiej ludno\u015bci cywilnej oraz powojennego podziemia antysowieckiego.","inLanguage":"pl-PL","isPartOf":{"@id":"https:\/\/zlotyfront.pl\/#website"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/zlotyfront.pl\/?p=170#breadcrumblist"},"author":{"@id":"https:\/\/zlotyfront.pl\/?author=1#author"},"creator":{"@id":"https:\/\/zlotyfront.pl\/?author=1#author"},"image":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/zlotyfront.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/a10de948c8a2a13c3c1874c9becb6633-1.webp","@id":"https:\/\/zlotyfront.pl\/?p=170\/#mainImage","width":1896,"height":1186},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/zlotyfront.pl\/?p=170#mainImage"},"datePublished":"2026-10-23T10:38:06+00:00","dateModified":"2026-10-23T10:38:06+00:00"},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/zlotyfront.pl\/#website","url":"https:\/\/zlotyfront.pl\/","name":"Z\u0142oty Front","description":"Think Tank - polityka, filozofia, kultura","inLanguage":"pl-PL","publisher":{"@id":"https:\/\/zlotyfront.pl\/#organization"}}]},"og:locale":"pl_PL","og:site_name":"Z\u0142oty Front - Think Tank - polityka, filozofia, kultura","og:type":"article","og:title":"Pa\u0144stwo, nar\u00f3d i tajne s\u0142u\u017cby. Filozofia polityczna Romana Szuchewycza i kierownictwa OUN-UPA - Z\u0142oty Front","og:description":"Wprowadzenie Roman Szuchewycz, dow\u00f3dca Ukrai\u0144skiej Powsta\u0144czej Armii (UPA) i jeden z najwa\u017cniejszych przyw\u00f3dc\u00f3w banderowskiej frakcji Organizacji Ukrai\u0144skich Nacjonalist\u00f3w (OUN-B), nale\u017cy do najbardziej kontrowersyjnych postaci historii Europy \u015arodkowo-Wschodniej XX wieku. Jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 najcz\u0119\u015bciej rozpatruje si\u0119 w kontek\u015bcie walki o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Ukrainy, wsp\u00f3\u0142pracy ukrai\u0144skich nacjonalist\u00f3w z III Rzesz\u0105, zbrodni na polskiej ludno\u015bci cywilnej oraz powojennego podziemia antysowieckiego.","og:url":"https:\/\/zlotyfront.pl\/?p=170","og:image":"https:\/\/zlotyfront.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/1c39946c-166b-4962-9a92-b7106a2550b9.png","og:image:secure_url":"https:\/\/zlotyfront.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/1c39946c-166b-4962-9a92-b7106a2550b9.png","og:image:width":2190,"og:image:height":718,"article:published_time":"2026-10-23T10:38:06+00:00","article:modified_time":"2026-10-23T10:38:06+00:00","twitter:card":"summary_large_image","twitter:title":"Pa\u0144stwo, nar\u00f3d i tajne s\u0142u\u017cby. Filozofia polityczna Romana Szuchewycza i kierownictwa OUN-UPA - Z\u0142oty Front","twitter:description":"Wprowadzenie Roman Szuchewycz, dow\u00f3dca Ukrai\u0144skiej Powsta\u0144czej Armii (UPA) i jeden z najwa\u017cniejszych przyw\u00f3dc\u00f3w banderowskiej frakcji Organizacji Ukrai\u0144skich Nacjonalist\u00f3w (OUN-B), nale\u017cy do najbardziej kontrowersyjnych postaci historii Europy \u015arodkowo-Wschodniej XX wieku. Jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 najcz\u0119\u015bciej rozpatruje si\u0119 w kontek\u015bcie walki o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Ukrainy, wsp\u00f3\u0142pracy ukrai\u0144skich nacjonalist\u00f3w z III Rzesz\u0105, zbrodni na polskiej ludno\u015bci cywilnej oraz powojennego podziemia antysowieckiego.","twitter:image":"https:\/\/zlotyfront.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/1c39946c-166b-4962-9a92-b7106a2550b9.png"},"aioseo_meta_data":{"post_id":"170","title":null,"description":null,"keywords":null,"keyphrases":null,"focus_keyword":null,"additional_keywords":null,"truseo_locale":null,"primary_term":null,"canonical_url":null,"og_title":null,"og_description":null,"og_object_type":"default","og_image_type":"default","og_image_custom_url":null,"og_image_custom_fields":null,"og_image_url":null,"og_image_width":null,"og_image_height":null,"og_video":null,"og_custom_url":null,"og_article_section":null,"og_article_tags":null,"twitter_use_og":false,"twitter_card":"default","twitter_image_type":"default","twitter_image_custom_url":null,"twitter_image_custom_fields":null,"twitter_image_url":null,"twitter_title":null,"twitter_description":null,"schema_type":"default","schema_type_options":null,"schema":{"blockGraphs":[],"customGraphs":[],"default":{"data":{"Article":[],"Course":[],"Dataset":[],"FAQPage":[],"Movie":[],"Person":[],"Product":[],"ProductReview":[],"Car":[],"Recipe":[],"Service":[],"SoftwareApplication":[],"WebPage":[]},"graphName":"","isEnabled":true},"graphs":[]},"pillar_content":false,"robots_default":true,"robots_noindex":false,"robots_noarchive":false,"robots_nosnippet":false,"robots_nofollow":false,"robots_noimageindex":false,"robots_noodp":false,"robots_notranslate":false,"robots_max_snippet":null,"robots_max_videopreview":null,"robots_max_imagepreview":"large","priority":null,"frequency":null,"local_seo":null,"limit_modified_date":false,"ai":null,"breadcrumb_settings":null,"seo_analyzer_scan_date":null,"created":"2026-10-30 15:54:23","updated":"2026-10-30 15:54:23"},"aioseo_breadcrumb":"<div class=\"aioseo-breadcrumbs\"><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/zlotyfront.pl\/\" title=\"Home\">Home<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">\u00bb<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/zlotyfront.pl\/?cat=6\" title=\"Polityka\">Polityka<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">\u00bb<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\tPa\u0144stwo, nar\u00f3d i tajne s\u0142u\u017cby. Filozofia polityczna Romana Szuchewycza i kierownictwa OUN-UPA\n\t\t<\/span><\/div>","aioseo_breadcrumb_json":[{"label":"Home","link":"https:\/\/zlotyfront.pl\/"},{"label":"Polityka","link":"https:\/\/zlotyfront.pl\/?cat=6"},{"label":"Pa\u0144stwo, nar\u00f3d i tajne s\u0142u\u017cby. Filozofia polityczna Romana Szuchewycza i kierownictwa OUN-UPA","link":"https:\/\/zlotyfront.pl\/?p=170"}],"magazineBlocksPostFeaturedMedia":{"thumbnail":"https:\/\/zlotyfront.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/a10de948c8a2a13c3c1874c9becb6633-1-150x150.webp","medium":"https:\/\/zlotyfront.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/a10de948c8a2a13c3c1874c9becb6633-1-300x188.webp","medium_large":"https:\/\/zlotyfront.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/a10de948c8a2a13c3c1874c9becb6633-1-768x480.webp","large":"https:\/\/zlotyfront.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/a10de948c8a2a13c3c1874c9becb6633-1-1024x641.webp","1536x1536":"https:\/\/zlotyfront.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/a10de948c8a2a13c3c1874c9becb6633-1-1536x961.webp","2048x2048":"https:\/\/zlotyfront.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/a10de948c8a2a13c3c1874c9becb6633-1.webp"},"magazineBlocksPostAuthor":{"name":"Filip Podstawski","avatar":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c99f94cd7bac7eac710581c71e899f8fe1da65bcf890063b4affa545c4309b9c?s=96&d=mm&r=g"},"magazineBlocksPostCommentsNumber":false,"magazineBlocksPostExcerpt":"Wprowadzenie Roman Szuchewycz, dow\u00f3dca Ukrai\u0144skiej Powsta\u0144czej Armii (UPA) i jeden z najwa\u017cniejszych przyw\u00f3dc\u00f3w banderowskiej frakcji Organizacji Ukrai\u0144skich Nacjonalist\u00f3w (OUN-B), nale\u017cy do najbardziej kontrowersyjnych postaci historii Europy \u015arodkowo-Wschodniej XX wieku. Jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 najcz\u0119\u015bciej rozpatruje si\u0119 w kontek\u015bcie walki o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Ukrainy, wsp\u00f3\u0142pracy ukrai\u0144skich nacjonalist\u00f3w z III Rzesz\u0105, zbrodni na polskiej ludno\u015bci cywilnej oraz powojennego podziemia antysowieckiego. [&hellip;]","magazineBlocksPostCategories":["Filozofia","Historia","Polityka"],"magazineBlocksPostViewCount":28,"magazineBlocksPostReadTime":16,"magazine_blocks_featured_image_url":{"full":["https:\/\/zlotyfront.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/a10de948c8a2a13c3c1874c9becb6633-1.webp",1896,1186,false],"medium":["https:\/\/zlotyfront.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/a10de948c8a2a13c3c1874c9becb6633-1-300x188.webp",300,188,true],"thumbnail":["https:\/\/zlotyfront.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/a10de948c8a2a13c3c1874c9becb6633-1-150x150.webp",150,150,true]},"magazine_blocks_author":{"display_name":"Filip Podstawski","author_link":"https:\/\/zlotyfront.pl\/?author=1"},"magazine_blocks_comment":0,"magazine_blocks_author_image":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c99f94cd7bac7eac710581c71e899f8fe1da65bcf890063b4affa545c4309b9c?s=96&d=mm&r=g","magazine_blocks_category":"<a href=\"https:\/\/zlotyfront.pl\/?cat=7\">Filozofia<\/a> <a href=\"https:\/\/zlotyfront.pl\/?cat=29\">Historia<\/a> <a href=\"https:\/\/zlotyfront.pl\/?cat=6\">Polityka<\/a>","videoUrl":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zlotyfront.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/170","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zlotyfront.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zlotyfront.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zlotyfront.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zlotyfront.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=170"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zlotyfront.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/170\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":172,"href":"https:\/\/zlotyfront.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/170\/revisions\/172"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zlotyfront.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/171"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zlotyfront.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=170"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zlotyfront.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=170"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zlotyfront.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=170"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}